Arch ile diğer dağıtımların karşılaştırması

Arch Linux Türkiye Belgeleri sitesinden
Atla: kullan, ara


Bu makale Arch Linux'u diğer işletim sistemleriyle benzerlik ve farklılıklarıyla karşılaştırmak amacıyla yazılmıştır. Unutmayın ki, Arch'ı diğer dağıtımlarla karşılaştırmanın en objektif yolu, o dağıtımları kurup kullanmaktan geçer. Arch Linux'un harika bir topluluğu vardır ve yeni gelenleri kucaklar. Aşağıdaki özetler Arch'ın size uygun olup olmadığını görmeniz için yazılmıştır.

Eğer daha önce Linux kullanmamış iseniz, başka dağıtımlarda biraz tecrübe kazanmadan Arch size uygun olmayabilir.

Konu başlıkları

Kaynak Koddan Derleme Yapanlar

Kaynak koddan derleme yapan dağıtımlar, kullanıcıya bütün paketleri sistem mimarisine göre derleme olanağı sunarak mevcut ikili paketlere oranla belirli miktarda optimizasyon yapmayı sağlar. Arch paketleri i686 ve x86_64 mimarisine göre derlenir. Böylece i386/i486 ve i586 mimarisine göre paket derleyen dağıtımlara oranla performans artışı yaşanmasını sağlar.

Arch ve Gentoo

Arch kurulumu ikili paketler üzerinden gerçekleştiği için, kurulum Gentoo kurulumuna oranla çok daha çabuk tamamlanmaktadır. Hem Gentoo hem de Arch ikili paketlerin yanı sıra kaynak paketten de derleme imkanı sunar. Ancak Gentoo temel sistemi kaynaktan derlenmektedir. Her iki dağıtımda rolling-release, yani bir defa kurmanızın yettiği dağıtımlardır. Arch PKGBUILD'leri yani ikili paketler için inşa dosyaları Gentoo ebuild dosyalarına oranla daha okunabilir ve kolay yönetimlidir. Gentoo, Arch'a oranla bir çok işlemci mimarisinde çalıştırılabilecek yapıdadır. (x86,ppc,sparc,alpha,amd64, mips,hppa,itanium) Arch ise sadece i686 ve x86_64 (amd64 de dahil) mimarilerinde çalıştırılmak üzere hazırlanmıştır. Arch daha çok sadelik ve minimalist bir yapıyı felsefe edinirken, Gentoo daha çok derleme ve derlemeye yönelik optimizasyon üzerine bir yapıyı felsefe edinmiştir. Her iki dağıtım da yüksek derecede kişiselleştirilebilirlik sunar, dolayısıyla Gentoo kullanıcıları Arch üzerinde rahatça çalışabilir.

Arch ve Sorcerer/Lunar-linux/Sourcemage

Sorcerer/Lunar-Linux/Sourcemage (SLS) kaynaktan derlenen dağıtımlardır. Paket inşa dosyaları temel komutları barındırırken genel bir yapılandırma dosyası ile paketler inşa edilir. Bu bakımdan ABS ile benzerlik gösterir. SLS araçları bağımlılık kontrolü ve paket kontrolü yapabilir düzeydedir. SLS ikili paket sunmaz, bütün paketleri kendinizin derlediği bir sistem sunar.

Kurulumları Arch kurulumuna benzer, ancak kurulum aşaması boyunca derleme gerçekleşir. Ayrıca Arch gibi taban sistem sunduğu için, X kurulu gelmez. X için birden çok alternatif sunar. (Xorg 6,7 ve XFree86)

SLS dağıtımlarının karışık bir geçmişi vardır. Bu geçmişi http://wiki.sourcemage.org/SourceMage/History üzerinden okuyabilirsiniz.

Lunar Linux: http://lunar-linux.org/
SourceMage: http://www.sourcemage.org/
Sorcerer: http://sorcerer.berlios.de/

Arch ve Rock

ROCK Linux uyarlanabilir bir dağıtım oluşturma aracıdır. Rock Linux kullanarak kendi dağıtımınızı yapabileceğiniz bir çatı görevi üstlenir. Eğer kendi dağıtımınızı yapmak istemiyorsanız ve bunun yerine günlük kullanım için ROCK tabanlı bir dağıtım arıyorsanız, Crystal ROCK dağıtımını inceleyebilirsiniz. http://www.rocklinux.org/wiki/Crystal_ROCK

Bu dağıtım da her paketi kaynaktan derler. Arch ile karşılaştırıldığında yukarıdakiler gibi, derleme süreleri vs. gibi durumlarda Arch ikili paket sunmasıyla ön plana çıkar. ROCK da çeşitli mimarilerde çalışacak şekilde hazırlanmıştır: SPARC, ARM vs.

Minimalist ve Sade Dağıtımlar

Minimalist dağıtımları Arch ile karşılaştırmak daha doğru olacaktır. Buradaki minimalist dağıtımlar teknik olarak "sadeliği" ifade eder.

Arch ve LFS

LFS (Linux From Scratch); GNU/Linux için temel paket setini içeren ve sıfırdan derlenen ve yapılandırılan bir sistemdir. LFS sayesinde bir dağıtımın işleyişi, iç yapısı öğrenilebilir. Arch'da tıpkı LFS gibi bu iç yapıyı öğreten bir dağıtımdır. Buna ek olarak BSD-tarzı bir açılış (init) sistemi ve pacman isimli bir paket yöneticisini ve ek araçları barındırır. LFS, kullanıcıya herhangi bir depo sunmamakla birlikte, kullanıcıyı her yazılımı ayrı ayrı indirip make komutunu vererek derlemeye zorlar. Ancak LFS kılavuzunda paket yönetim sistemi hakkında da bilgi bulunabilir. Arch ise temel sistemin üzerine kurulabilecek binlerce paketi paket yöneticisi aracılığıyla kurulabilir yapı sunar. Arch ayrıca kullanıcıların kendi paketlerini yapabilmesini sağlayan makepkg isimli aracı da bünyesinde barındırır. Böylelikle sistemdeki paketleri paket yöneticisi ile kontrol etme imkanı verir. Judd Vinet (Arch Linux eski proje lideri) Arch Linux'u sıfırdan geliştirerek ve C ile yazılmış pacman isimli paket yöneticisini de dahil ederek (pacman'in ilk geliştiricisi Judd Vinet'tir) Arch Linux'u meydana getirmiştir. Bugün, Arch Linux "paket yöneticisiyle birlikte gelen gerçek Linux" olarak tanımlanmaktadır.

Arch ve CRUX

Arch Linux CRUX tabanlı bir dağıtım DEĞİLDİR

Arch oluşturulmadan önce, Judd Vinet CRUX kullanmış ve yapısından esinlenmiştir. Her iki dağıtım da K.I.S.S felsefesini temel almakla birlikte BSD'deki ports benzeri yapıyı sistemlerine dahil etmiştir. Arch ile CRUX arasındaki fark, Arch Linux'un paketlerini ikili biçimde ve kaynak (ABS kullanarak) sunmasıdır. CRUX ise sadece prt-get kullanarak paketleri kaynaktan derleyip kurmaktadır. Ayrıca CRUX sadece i686 mimarisini desteklerken, Arch hem i686 hem de x86-64 mimarilerini desteklemektedir.

Arch ve Slackware

Slackware ve Arch sadelik ve şıklık bakımından birbirine en çok benzeyen dağıtımlardır. Slackware paketlere hiç bir şekilde yama uygulamamasıyla ünlüdür. Arch ise eğer "çok" gerekli ise paketlere yama uygulamaktadır. Her iki dağıtım da BSD-stili açılış sistemi sunar. Slackware paket yönetimi ve bağımlılık kontrolü sunmaz iken Arch paket yönetimini ve bağımlılık kontrolünü pacman aracılığıyla gerçekleştirerek sistem güncellemelerini kolaylaştırır. Arch rolling-release bir sistem sunarken, Slackware daha çok kararlılığını kanıtlamış paketleri sunar. Dolayısıyla Arch paketleri, Slackware'daki paketlerden daha yenidir. Arch i686 ve x86-64 mimarilerinde çalışırken Slackware resmi olarak i486 sistemlerde çalışır. Arch ABS ile ports benzeri bir yapı sunarken, slackware gayriresmi "slackbuild"leri ile daha çok AUR kavramına benzeyen bir yapı sunar. Slackware kullanıcıları benzer yapı nedeniyle Arch Linux'a geçmekte herhangi bir sıkıntı çekmez.

Son Kullanıcı Dağıtımları

Genellikle "yeni başlayanlara" hitap eden dağıtımlardır. Son kullanıcı dağıtımları birbirine benzerlik gösterse de, Arch bu dağıtımlardan tamamen farklıdır. Arch metin tabanlı ve komut satırına öncelik veren bir dağıtımdır. Arch, Linux'un işleyişini tamamen öğrenmek istiyorsanız ideal bir dağıtımdır. Son kullanıcı dağıtımları ise kullanıcılarına genellikle grafik arabirimli kurulum (mesela Fedora'nın Anaconda yazılımı) ve grafik tabanlı yapılandırma araçları (mesela SuSE'nin YaST uygulaması) sunarlar.

Arch ve Ubuntu

Ubuntu, Debian temelli, Canonical isimli bir şirket tarafından desteklenen, Linux camiasında oldukça popüler bir dağıtımdır. Arch ise herhangi bir dağıtımı temel edinmemiştir. Eğer kendi çekirdeğinizi derlemek istiyorsanız veya CVS-SVN-GIT üzerinden uygulamaların o anki halini kurmak gibi ekstrem istekleriniz varsa Arch size göre bir dağıtımdır. Eğer sadece kurayım ve hemen kullanmaya başlayayım gibi bir düşüncede iseniz Ubuntu'yu tercih etmeniz daha uygun olacaktır. Genellikle geliştiriciler Arch'ın Ubuntu'dan daha iyi bir geliştirme ortamı sunduğunu iddia etmektedir. Ayrıca çoğu Arch kullanıcısı, Arch kullanmadan önce Ubuntu kullandığını belirtmektedir. Ubuntu 6 ayda bir düzenli olarak yeni sürüm çıkarırken, Arch rolling release olması sebebiyle böyle rutin bir sürüm çıkarma ihtiyacı duymamaktadır. Ayrıca Arch ABS ile ports benzeri bir yapı sunarken, Ubuntu'da böyle bir yapı bulunmamaktadır.

Arch ve Fedora

Fedora Red Hat destekli ve oldukça popüler köklü bir dağıtımdır. Ayrıca büyük bir topluluğu ve iyi bir destek mekanizması vardır. Fedora paket sistemi olarak RPM kullanırken, Arch pacman kullanarak .tar.gz paketleri kullanır. Fedora lisans problemlerini öne sürerek MP3 gibi patentli ürünlere resmi destek vermezken, Arch bu konuda daha esnektir. Fedora grafik arabirimli bir kurulum yapar. Arch ise metin tabanlı bir kurulumu tercih eder. Fedora da tıpkı Ubuntu gibi belirli aralıklarla sürüm çıkarırken, Arch rolling release olması nedeniyle böyle bir ihtiyacı gerektirmez. Fedora'nın özgür yazılıma kazandırdığı SELinux ve GCJ gibi yazılımların katkısı kuşkusuz tartışılmazdır. Ancak belirtmek gerekir ki, Arch Linux kullanıcılarından da pek çok özgür yazılım ürünü çıkmaktadır. Fedora resmi olarak JFS ve ReiserFS dosya sistemlerine destek vermez iken, Arch kurulum esnasında bu dosya sistemlerine destek vermektedir.

Arch ve Mandriva

Mandriva Linux (daha önceki ismi Mandrakelinux'tur) ilk sürümünü 1998 yılında çıkarmış olmakla beraber GNU/Linux'un yaygınlaşmasını sağlamak için kolay kurulabilir/kullanılabilir bir dağıtım ortaya sunmaktadır. Arch ile kıyaslandığında, Arch'ın daha sade ve kişiselleştirilebilir bir yapı ortaya koyduğu gözlemlenmektedir.

Arch ve SUSE

SUSE, YaST aracı sayesinde, yapılandırmayı oldukça kolaylaştıran bir sistem öne sürmektedir. Arch bu tür araçları felsefesi itibariyle barındırmaz. SuSE daha çok yeni başlayanlar için uygun bir dağıtım iken Arch genellikle biraz daha deneyimli kullanıcılara hitap eder.

Arch ve PCLinuxOS

PCLinuxOS; Mandriva tabanlı, kullanıcı dostu olmayı amaçlamış kolay bir dağıtımdır. Arch ise yapısı ve felsefesi gereği sadeliği ön plana çıkaran bir dağıtımdır. PCLOS tecrübesiz kullanıcılara hitap eden bir dağıtım iken, Arch daha tecrübeli kullanıcılara hitap eden bir dağıtımdır. PCLOS, apt aracını kullanarak rpm paketlerini sisteme yüklerken, Arch tamamen kendi araçlarını kullanarak paket yönetimi sağlar. PCLOS'da sistem ayarları grafik arabirim araçları ile yapılırken ve komut satırına ihtiyacı azaltırken, Arch yapı ve felsefe gereği böyle bir yapıya ihtiyaç duymamaktadır. Ayrıca Arch düşük sistem gereksinimleri (64 mb ram yeterlidir) istemesinden dolayı PCLOS (en az 256 mb ram gerektirir) yerine tercih edilebilir.

*BSDler

Arch diğer dağıtımlara nazaran ,dizayn olarak BSD'lere benzemektedir. Arch ve BSD'ler temel sistem ve ports yapısını içerisinde barındırır. BSD'ler Berkeley UNIX türevidir. Dolayısıyla, BSD'ler GNU/Linux dağıtımı değildir; UNIX-benzeri işletim sistemleridir.

Arch ve FreeBSD

Hem Arch hem de FreeBSD paketleri ikili olarak edinebilir veya 'ports' sisteminden kurulabilir. Her ikisi de benzer init sistemi barındırır. FreeBSD sistemi bir bütün olarak dizayn edilmiştir. Hem Arch hem de FreeBSD /etc/rc.conf dosyasını temel yapılandırma dosyası olarak kullanır. FreeBSD lisansı (BSD) daha çok "yazılımcıyı" korurken, GPL (Arch GPL ile korunmaktadır) "yazılımı" korur. Her iki sistemde de benzerlikler olduğu için FreeBSD kullanıcıları Arch kullanırken sisteme fazla yabancılık çekmezler.

Arch ve NetBSD

NetBSD, güvenli, özgür ve her mimariye uygun bir UNIX-benzeri işletim sistemidir. 50'nin üzerinde platformda çalıştığı bilinmektedir. Paket kurulumunu pkgsrc isimli araçla kaynak kodundan derleyerek gerçekleştirir. Arch, NetBSD'nin yer aldığı platformlarda yarışamazken, i686 ve x86-64 için NetBSD'ye oranla daha çok paketi kullanıcıya sunar. Ayrıca Arch ikili paket ve kaynaktan paket kurma imkanı sunarken, NetBSD sadece kaynaktan paket kurmayı destekler. Her iki sistem de temel yapılandırma dosyası olarak /etc/rc.conf kullanır. Her iki işletim sistemi de, sadelik ve hafifliği prensip edinmiştir.

Arch ve OpenBSD

OpenBSD, çoklu platform desteği sunan özgür bir 4.4BSD-tabanlı UNIX-benzeri bir işletim sistemidir. Güvenliği elden bırakmayan, her mimariye uygun, standartlara uyan bir yapıya sahiptir. Arch ise sadelik, zerafet, minimalist ve uygulamaların son sürümleri yayınlayan bir yapıya sahiptir. OpenBSD ayrıca Solaris, FreeBSD, GNU/Linux, BSD/OS, SunOS ve HP-UX ikili dosyalarını çalıştırabilmektedir. OpenBSD güvenlik açısından işletim sistemleri arasında birinci sırada gelmektedir.

Diğerleri

Bu işletim sistemlerinin "diğerleri" kategorisinde bulunması uygun görülmüştür.

Arch ve Debian GNU/Linux

Debian en köklü Linux dağıtımlarından biridir ve oldukça büyük bir topluluğu vardır. Stable, testing ve unstable olmak üzere 3 ayrı koldan gelişimini sürdürmekle birlikte 20.000 üzerinde paketi barındırmaktadır. Arch, Debian'daki gibi paketlerini -dev ve -common olarak ayırmaz. Karşılaştırıldığında debian'ın daha çok paketi olduğu gerçeği de unutulmamalıdır. Ayrıca debian özgürlük bakımından katı bir depo politikası yürütür. Arch ise bu konuda Debian'a göre biraz daha esnektir. Özgürlük kavramını kullanıcıya bırakır. Arch paketleri debian'ın stable ve testing paketlerinden daha yenidir. Unstable paketleri ile aynı sürümleri barındırır. Arch rolling release bir dağıtım iken, Debian belirli aralıklarla kararlı sürüm çıkarır. Ayrıca debian bir çok mimaride çalışırken, Arch sadece i686 ve x86_64 mimarilerinde çalışır. Arch ports benzeri bir yapı sunarken, Debian böyle bir yapı sunmamaktadır. Arch kurulumu daha çok özelleştirmeye yönelikken, debian kurulumunda ayarların çoğu araçlar vasıtasıyla otomatik yapılmaktadır. Debian SysVinit kullanmaktadır. Arch ise *BSD-stili init sistemi kullanmaktadır.

Arch ve Frugalware

Arch metin tabanlıdır ve komut satırına öncelik verir. Frugalware pacman'i paket yöneticisi olarak kullanmaktadır. Arch gzip arşivleri kullanırken, frugal bzip arşivlerini kullanır. Frugal öntanımlı olarak JFS dosya sistemini desteklemez. Frugal artık slackware tabanlı değildir ve bir meta dağıtım haline gelmiştir. Arch frugal dağıtımından tamamen farklıdır ve kurulum aşamasında kullanıcıya temel sistemi kurdurur. Frugal ise DVD'den hazır paketleri kurar. Ayrıca frugal belirli aralıklarla yeni sürüm çıkarır. Arch ise, rolling release olması gereği böyle bir gereksinimi beraberinde getirmez.

Kişisel araçlar
GOOGLE
Diğer dillerde