Guid Bölümledirme Tablosu

Arch Linux Türkiye Belgeleri sitesinden
Atla: kullan, ara


Internet.png Bu yazı ArchWiki üzerinde bulunan GUID_Partition_Table yazısının çevirisi temel alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme tarihi 04.06.2012
İngilizce olan ArchWiki sayfasında çeviri tarihinden sonra yapılan değişiklikler için bu bağlantıyı takip edin.

Sayfa özgün sayfaya göre güncelliğini yitirmişse, bu sayfayı düzenleyerek güncelleştirmeye yardım edin!

Tüm çeviri yazıları Özel:SayfayaBağlantılar/Şablon:çeviri_durumu sayfasında görüntüleyebilirsiniz.
Internet.png
Tango-preferences-desktop-locale.png Bu makale çeviri için işaretlenmiştir.
Bu sayfadaki hem "özgün" dili hem de "hedef" dili anlıyorsanız, lütfen çevirinin tamamlanmasına yardım edin.
Tango-preferences-desktop-locale.png


Özet
Guid Bölümledirme Tablosu için genel bilgiler.


Genel Bakış
Arch Linux' u başlatabilmek için GRUB, GRUB2, LILO veya Syslinux gibi bir Linux uyumlu önyükleyicinin sabit diskin MBR kaydına veya GUID Bölümlendirme Tablosuna kurulu olması gerekir. Bir önyükleyici, önyükleme süreci başlamadan önce çekirdeği ve birincil ram diski yüklemekten sorumludur.


İlgili Konular
Unified Extensible Firmware Interface
Birincil Önyükleme Kaydı



GUID Bölümlendirme tablosu (GPT), aygıtlar için küresel benzersiz tanımlayıcı kullanan Unified Extensible Firmware Interface Belirlemelerinin bir parçası olan yeni bir disk bölümlendirme biçimidir. Çoğunlukla kullanılan MBR disk bölümlendirmeden bir çok açıdan ayrılır ve daha fazla olanak getirir.

GPT' yi anlayabilmek için öncelikle MBRnin ne olduğunu ve ne gibi olumsuzluklara sahip olduğunu bilmek gereklidir.

Her disk bölümlendirme biçimi için disk bölümleri, disk bölümlendirme tablosundaki ayrılan toplam boş alan ve tek bir disk bölümü için gerekli olan boş alan temel alınarak tanımlanır.

Konu başlıkları

Birincil Önyükleme Kaydı

MBR disk bölümlendirme tablosu, disk bölümlerine dair bilgiyi bir sabit diskin ilk sektöründe şu şekilde depolar

Sabit Diskteki Konum Kodun amacı
İlk 440 bayt BIOS tarafından MBR çalıştırılan önyükleme kodu.
441-446 bayt MBR disk imzası.
447-510 bayt Birincil ve uzatılmış disk bölümleri hakkındaki bilgileri içeren gerçek bölümlendirme tablosu. (Mantıksal disk bölümlerinin burada listelenmediğini unutmayın.)
511-512 bayt MBR önyükleme imzası 0xAA55.

Birincil disk bölümleri hakkındaki bütün bilgiler 64 baytlık ayırma ile sınırlanmıştır. Bunu uzatmak için uzatılmış disk bölümleri kullanılır. Bir uzatılmış disk bölümü, MBR içinde mantıksal disk bölümleri için bir toplama havuzu gibi davranan bir birincil disk bölümüdür. Buna göre, bir disk bölümünde ya 4 adet birincil disk bölümü ya da 3 adet birincil disk bölümü ile içinde bir çok mantıksal bölüm bulunan bir uzatılmış disk bölümü bulunabilir.

MBR ile ilgili sorunlar

  1. Only 4 primary partitions or 3 primary + 1 extended partitions (with arbitrary number of logical partitions within the extended partition) can be defined. If you have 3 primary + 1 extended partitions, and you have some free space outside the extended partition area, you cannot create a new partition over that free space.
  2. Within the extended partition, the logical partitions meta-data is stored in a linked-list structure. If one link is lost, all the logical partitions following that metadata is lost.
  3. MBR supports only 1 byte partition type codes which leads to many collisions.
  4. MBR stores partition sector information using 32-bit LBA values. This LBA length along with 512 byte sector size (more commonly used) limits the maximum addressable size of the disk to be 2 TiB. Any space beyond 2 TiB cannot be defined as a partition if MBR partitioning is used.

GUID Diska Bölümlendirme Tablosu

GUID Partition Table (GPT) uses GUIDs (or UUIDs in linux world) to define partitions and its types, hence the name. The GPT consists of a:

Location in the HDD Purpose
First logical sector of the disk or First 512 bayt Protective MBR - Same as a normal MBR but the 64-byte area contains a single 0xEE type Primary partition entry defined over the entire size of the disk or in case of >2 TiB, upto a partition size of 2 TiB.
Second logical sector of the disk or Next 512 bayt Primary GPT Header - Contains the Unique Disk GUID, Location of the Primary Partition Table, Number of possible entries in partition table, CRC32 checksums of itself and the Primary Partition Table, Location of the Secondary (or Backup) GPT Header
16 KiB (by default) following the second logical sector of the disk Primary GPT Table - 128 Partition entries (by default, can be higher), each with an entry of size 128 bayt (hence total of 16 KiB for 128 partition entries). Sector numbers are stored as 64-bit LBA and each partition has a Partition Type GUID and a Unique Partition GUID.
16 KiB (by default) before the last logical sector of the disk Secondary GPT table - It is byte-for-byte identical to the Primary table. Used mainly for recovery in case the primary partition table is damaged.
Last logical sector of the disk or Last 512 bayt Secondary GPT Header - Contains the Unique Disk GUID, Location of the Secondary Partition Table, Number of possible entries in the partition table, CRC32 checksums of itself and the Secondary Partition Table, Location of the Primary GPT Header. This header can be used to recover GPT info in case the primary header is corrupted.

GPT'nin Olumlu Getirileri

  1. Uses GUIDs (UUIDs) to identify partition types - No collisions.
  2. Provides a unique disk GUID and unique partition GUID for each partition - A good filesystem-independent way of referencing partitions and disks.
  3. Arbitary number of partitions - depends on space allocated for the partition table (minimum of 128 partitions) - No need for extended and logical partitions.
  4. Uses 64-bit LBA for storing Sector numbers - maximum addressable disk size is 2 ZiB.
  5. Stores a backup header and partition table at the end of the disk that aids in recovery in case the primary ones are damaged.
  6. CRC32 checksums to detect errors and corruption of the header and partition table.

Çekirdek Desteği

CONFIG_EFI_PARTITION option in the kernel config enables GPT support in the kernel (despite the name EFI PARTITION). This options must be built-in the kernel and not compiled as a loadable module. This option is required even if GPT disks are used only for data storage and not for booting. This option is enabled by default in Arch's linux and linux-lts kernels in [core] repo. In case of a custom kernel enable this option by doing CONFIG_EFI_PARTITION=y.

Önyükleyici desteği

UEFI sistemler

All UEFI Bootloaders support GPT disks since GPT is a part of UEFI Specification and thus mandatory for UEFI boot. See UEFI_Bootloaders for more info.

BIOS sistemler

GRUB2 requires a 2 MiB "BIOS Boot Partition" (EF02 type code in gdisk and bios_grub flag in GNU Parted) in BIOS systems to embed its core.img file due to lack of post-MBR embed gap in GPT disks. Runtime GPT support in GRUB2 is provided by the part_gpt module. See GRUB2#GPT specific instructions for more info.

Syslinux requires the /boot partition to be marked as "Legacy BIOS Bootable" GPT attribute (legacy_boot flag in GNU Parted) to identify the partition containing the syslinux boot files by its MBR boot code gptmbr.bin . See Syslinux#GUID_Partition_Table_aka_GPT for more info.

GRUB-Legacy present in official repos as grub and in AUR as grub-gfx, does not support GPT disks. Fedora's heavily patched GRUB-Legacy fork grub-legacy-fedora-git contains GPT patches from Intel (tested in Fedora, not tested in Archlinux).



Kalem.png
ÖNEMLİ:
Fedora developers have mentioned that after the release of Fedora 17, grub-legacy-fedora development will stop. Fedora already uses GRUB2 as its default BIOS bootloader since F16. Users are recommended to switch to GRUB2 or Syslinux instead.

LILO's GPT support has not been tested so it is unclear whether it has issues booting in GPT disks.

Disk Bölümlendirme Araçları

GPT fdisk

GPT fdisk is a set of text-mode utilities for editing GPT disks. It consists of gdisk, sgdisk and cgdisk which are equivalent to respective tools from util-linux fdisk (used for MBR disks). It is available in the [extra] repository as gptfdisk.



Kalem.png
ÖNEMLİ:
The fdisk partitioning utilities from util-linux (i.e. fdisk, cfdisk and sfdisk) do not support GPT, and may damage the GPT header and partition table if used on a GPT disk.

MBR biçiminden GPT biçimine dönüştürme

One of the best features of gdisk (and sgdisk and cgdisk too) is its ability to convert MBR and BSD disklabels to GPT without data loss. Upon conversion, all the MBR primary partitions and the logical partitions become GPT partitions with the correct partition type GUIDs and Unique partition GUIDs created for each partition.

Just open the MBR disk using gdisk and exit with "w" option to write the changes back to the disk (similar to fdisk) to convert the MBR disk to GPT. Watch out for any error and fix them before writing any change to disk because you may risk losing data. See http://www.rodsbooks.com/gdisk/mbr2gpt.html for more info. After conversion, the bootloaders will need to be reinstalled to configure them to boot from GPT.



Kalem.png
ÖNEMLİ:
Remember that GPT stores a secondary table at the end of disk. You may have to make sure that the last 1 MiB of the disk is not used by any partition.

GNU Parted

In GNU Parted >=3.0, the parted command-line utility does not support any filesystem related operation, and most of the FS related code has been removed from the libparted, leaving only minimal code required by external applications like gparted. The upstream recommends using the filesystem specific tools or one of the parted's GUI wrappers like gparted (which calls these external tools) for filesystem related operations.

Ayrıca Okuyunuz:

  1. Wikipedia's Page on GPT and MBR
  2. Homepage of Rod Smith's GPT fdisk tool and its Sourceforge.net Project page - gptfdisk
  3. Rod Smith's page on Converting MBR to GPT and Booting OSes from GPT
  4. Rod Smith's page on the New Partition Type GUID for Linux data partitions
  5. System Rescue CD's page on GPT
  6. Wikipedia page on BIOS Boot Partition
  7. Make the most of large drives with GPT and Linux - IBM Developer Works
  8. Microsoft's Windows and GPT FAQ
Kişisel araçlar
GOOGLE
Diğer dillerde