KDE Masaüstü Ortamı
KDE birçok özelliği içerisinde entegre olarak barındıran bir masaüstü ortamıdır.
KDE ve Arch Linux
Arch Linux KDE'nin daima en son kararlı sürümünü barındırır. Ayrıca 4.3 sürümünden itibaren Arch Linux üzerinde KDE paketleri modüler bir yapıdadır; böylece kullanıcıların KDE'yi bir bütün halinde kurmak yerine istediği özellikleri barındıracak şekilde kurmaları mümkün kılınmıştır.
Kurulum
Bütün Kurulum
Bütün KDE paketlerini kurmak için şu komutu verin:
pacman -S kde
Türkçe dil desteği için:
pacman -S kde-l10n-tr
Minimal Kurulum
Bütün KDE paketlerini kurmak yerine minimal bir KDE kurulumu gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için:
pacman -S kdebase-workspace kdebase-konsole
komutunu vermeniz yeterlidir.
KDE'yi Çalıştırmak
KDE'yi çalıştırma yöntemi sizin tercihinize bırakılmıştır. Temel olarak çalıştırmak için 2 yöntem bulunmaktadır: KDM veya xinitrc.
KDM Kullanarak Çalıştırmak (KDE Display Manager)
KDM'yi Sistem Servisi Olarak Çalıştırmak
/etc/rc.conf dosyasında DAEMONS satırına kdm eklemeniz yeterlidir.
DAEMONS=(dbus hal syslog-ng network netfs crond ... kdm)
/etc/inittab Kullanarak KDM Çalıştırmak
/etc/inittab dosyasını açın ve şu şekilde değişikliğe gidin:
#id:3:initdefault: [...] #x:5:respawn:/usr/bin/xdm -nodaemon
Ve şu şekilde değişikliğe gidin:
id:5:initdefault: [...] x:5:respawn:/usr/bin/kdm -nodaemon
xinitrc Kullanmak
xinitrc ve kullanımına ilişkin detaylı anlatıma Xinitrc sayfasından ulaşabilirsiniz.
/home/kullanici/.xinitrc dosyasını açın ve şu satırı etkinleştirin:
exec startkde
Yapılandırma
Diğer kişisel ayarlar için Plasma sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kişiselleştirme
How to set up the KDE desktop to your personal style; use different Plasma themes, window decorations and icon themes.
Plasma nedir?
Plasma, duvar kağıtları ve masaüstü programcıklarını çalıştırmaya yarayan bir masaüstü entegrasyon teknolojisidir.
Plasma Temaları
Plasma Temaları Masaüstü Ayarları üzerinden kurulabilmektedir. Eğer sistem genelinde tema kurmak istiyorsanız hem resmi depodan hem de AUR'dan yararlanabilirsiniz.
Pencere Dekorasyonları
Pencere dekorasyonları Sistem Ayarları > Görünüm > Pencereler kısmından değiştirilebilmektedir. Ayrıca AUR üzerinde de pencere dekorasyon paketleri bulunabilmektedir.
GTK Uygulamalarının KDE Temasına Entegre Etmek
GTK ve KDE görünümünü birbirine benzetmek için QtCurve kullanabilirsiniz.
pacman -S qtcurve-gtk2 qtcurve-kde4
Otomatik Prosedür
GTK temasını QtCurve teması olarak ayarlamak için çeşitli uygulamalar bulunmaktadır:
pacman -S lxappearance pacman -S gtk-theme-switch2 pacman -S gtk-chtheme
Yukarıdakilerden birini kurduktan sonra kurduğunuz uygulamayı çalıştırıp QtCurve temasını seçin:
lxappearance switch2 gtk-chtheme
Manuel Prosedür
GTK temasını QtCurve olarak ayarlamak için ~/.gtkrc-2.0-kde4 dosyasını oluşturup içeriğini şu şekilde ayarlayın:
include "/usr/share/themes/QtCurve/gtk-2.0/gtkrc"
include "/etc/gtk-2.0/gtkrc"
style "user-font"
{
font_name="Sans Serif"
}
widget_class "*" style "user-font"
gtk-theme-name="QtCurve"
Daha sonra oluşturduğunuz dosya için ~/.gtkrc-2.0 dosyasına sembolik bağ oluşturun:
ln -s .gtkrc-2.0-kde4 .gtkrc-2.0
Eğer spesifik bir yazı tipi kullanmak istiyorsanız oluşturduğunuz dosyadaki şu satırı kullanacağınız yazı tipine uygun olarak değiştirin:
gtk-font-name="Sans Serif 9"
Simgeler
Eğer Oxygen simge setini kullanıyorsanız tam uyum sağlamak için oxygenrefit2 simge setini kullanabilirsiniz. Simge setini ~/.gtkrc-2.0 dosyasında ayarlayabilirsiniz ya da lxappearance kullanarak seçebilirsiniz. gtkrc dosyasını elle düzenliyorsanız şu satırı ekleyin:
gtk-icon-theme-name="OxygenRefit2"
Simge Setleri
KDE için çok fazla simge seti bulunmasa da Sistem Ayarları > Görünüm > Simgeler menüsünden yeni simge setleri kurabilirsiniz.
Kicker Menüsüne Arch Linux Simgesi Koymak
Kicker menüsüne sağ tıklayın ve Uygulama çağırıcı ayarlarına tıklayın ve sonrasında sağ taraftaki simgeye tıklayın. Buradan simgeyi değiştirebilirsiniz.
Plasmoidler
KDE, plasmoidleri (plasma uygulamaları ve programcıkları) desteklemektedir. Çeşitli plasmoidlere AUR üzerinden veya kde-look.org üzerinden erişebilirsiniz.
Yazı Tipleri
Eğer yazı tiplerini daha önceden yapılandırmışsanız, Sistem Ayarları menüsü görünümü değiştirebilir. Sistem Ayarları > Görünüm > Yazıtipleri kısmına gittiğinizde daha önce oluşturduğunuz fonts.conf dosyasının üzerine yazılmaktadır.
Networking/Printing
Samba/Windows desteği
Eğer Windows servislerine erişmek istiyorsanız:
pacman -S samba
Daha sonra Samba paylaşımlarını buradan yapılandırabilirsiniz:
Sistem Ayarları > Gelişmiş (Sekme) > Samba
Yazıcı Desteği
Yapılandırılmış yazıcılar KDE uygulamasında otomatik görünecektir.
Ayrıca Sistem Ayarları > Yazıcı Yapılandırması menüsünü kullanarak da yazıcınızı yapılandırabilirsiniz.
Güç Koruma ve Tasarrufu
KDE 4.2 sürümünden bu yana KDE güç koruma işlemi Powerdevil Güç Yönetimi servisi vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Güç koruma için (özellikle dizüstü bilgisayarlarda) yapılandırma yapmanız gerekebilir.
Bunun için cpufrequtils paketini kurmalısınız:
pacman -S cpufrequtils
Ayrıca işlemciniz için gerekli cpufreq modüllerini yüklemeniz gerekmektedir. Ayrıntılı bilgi için işlemci frekansını ölçekleme sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Gerekli ayarları yaptıktan sonra Sistem Ayarları > Gelişmiş (Sekme) > Güç Yönetimi kısmından güç yönetimi yapılandırma seçeneklerini ayarlayabilirsiniz.
Sistem Yönetimi
PolicyKit
4.3 sürümünden bu yana KDE PolicyKit Yetkilendirmesi entegrasyonu desteği vermektedir. Bu bakımdan, PolicyKit ayarlarını
Sistem Ayarları > Gelişmiş (Sekme) > PolicyKit Yetkilendirmesi
kısmından yapabilirsiniz..
Akonadi ve harici MySQL Sunucu
Aralık 2009 itibariyle akonadi'nin yapılandırma paneli TCP üzerinden harici bir MySQL sunucuya bağlanma desteği vermemektedir. Ancak bu desteği yapılandırma dosyasını (~/.config/akonadi/akonadiserverrc) düzenleyerek etkinleştirmeniz mümkündür. akonadi'yi durdurduktan sonra (akonadictl stop) yapılandırma dosyasını şu şekilde düzenleyebilirsiniz:
[QMYSQL]
Name=${DBNAME}
User=${USER}
Password=${YOUR_PASSWORD_FOR_THE_USER}
Options=
ServerPath=/usr/sbin/mysqld
StartServer=false
Host=${THE_IP_WHERE_MYSQL_RUNS}
Port=3306
(değişkenleri kendinize göre ayarlamanız gerekmektedir)
Test etmek için akonadiyi tekrar çalıştırıp (akonadictl start) çalışıp çalışmadığını test edebilirsiniz. Eğer çalıştığından emin olursanız, akonadiyi durdurup (akonadictl stop), Sistem Ayarları -> Gelişmiş (sekme) -> Akonadi Yapılandırması kısmındaki Akonadi Sunucu Yapılandırması sekmesinde Akonadi'yi tekrar çalıştırın.
Masaüstü Araması ve Semantik Masaüstü
Nepomuk
Wikipedia'da Nepomuk:
- NEPOMUK-KDE is featured as one of the newer technologies in KDE 4. It uses the RDF store Soprano and, on a technical level, :allows associating metadata to various items present on a normal user's desktop such as files, bookmarks, e-mails, and :calendar entries. Metadata can be arbitrary RDF; as of KDE 4, tagging is the most user-visible metadata application.
Nepomuk öntanımlı olarak etkinleştirilmiş durumdadır. Nepomuk'u açmak/kapatmak için
Sistem Ayarları > Gelişmiş > Masaüstü Araması
kısmını kullanabilirsiniz.
Nepomuk hakkında ayrıntılı bilgiye bu sayfadan ulaşabilirsiniz. Ayrıca bu sayfa, bu sayfa ve bu sayfayı da inceleyebilirsiniz.
Strigi Araması
KDE dosya indeksleme işlemi için Strigi kullanmaktadır. Strigi'ye Masaüstü Araması kısmından ulaşabilirsiniz. Strigi, Nepomuk çalıştırıldığında işlem yapmaktadır.
Strigi dosyaları otomatik olarak indeksler ve dosyalarınızı bulmanıza yardımcı olur
Alt + F2
Tuşlarına basarak aramak istediğiniz ifadeyi girmeniz yeterlidir.
Nepomuk/Strigi araması Dolphin ile entegre vaziyettedir. Öntanımlı olarak Dolphin'de sağ üst kısımda arama bölümü bulunmaktadır ve burada yazdığınız ifadeler Strigi'nin indeksinde aranmaktadır. Eğer gelişmiş Nepomuk arama özelliklerini kullanmak istiyorsanız, arama kutusuna:
nepomuksearch:aranacak ifade
yazmanız yeterlidir.
Strigi'nin indeksleyeceği dizinler "Gelişmiş" sekmesinde ayarlanabilmektedir.
KDM (KDE Desktop Manager)
KDM Xserver dosyası
Örnek bir KDM yapılandırma dosyası /usr/share/config/kdm/kdmrc altında bulunabilir. Tüm seçenekleri incelemek için /usr/share/doc/kde/html/en/kdm/kdmrc-ref.docbook dosyasını inceleyebilirsiniz.
KDM'yi root Olarak Yapılandırmak
KDM'yi normal kullanıcı ile Sistem Ayarları altında yapılandıramazsınız. Bunu yapabilmek için,
Alt + F2
tuşlarına basıp, şunu yazın:
kdesu systemsettings
kdesu size root parolasını soracaktır, parolanızı girdikten sonra Sistem Ayarları sayfası açılacaktır.
Sistem Ayarları penceresinde, şuradan ayarlayabilirsiniz:
Gelişmiş (Sekme) > Giriş Yöneticisi
Phonon
Phonon nedir ?
Phonon KDE için çokluortam API'si vasfını taşımaktadır. Phonon KDE'nin herhangi bir çokluortam çatısından bağımsız çalışmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Çokluortam işlemlerini kolaylaştırmak, sistem kararlılığını artırmak amacıyla KDE'ye entegre edilmiştir.
Hangi altyapıyı kullanmalıyım ?
Arch Linux üzerinde Phonon için Gstreamer altyapısı kullanılmaktadır. Ancak farklı altyapılar da kullanmanız mümkündür. Mesela Xine ( phonon-xine ) altyapısını kullanabilirsiniz. Ayrıca Mplayer ( phonon-mplayer-svn ) , veya VLC ( phonon-vlc-svn ) kullanmanız da mümkündür.
Sorun Giderme
KHotkeys problemi
Eğer khotkeys çalışmıyorsa, öncelikle sisteminizin güncel olduğundan emin olun.
Ayrıca ~/.kde4/Autostart/reloadkhotkeys.sh isminde bir dosya oluşturup içeriğini şu şekilde belirleyebilirsiniz.
#!/bin/bash (sleep 3 && qdbus org.kde.kded /modules/khotkeys reread_configuration) &
ve dosyayı çalıştırılabilir yapın:
chmod u+x ~/.kde4/Autostart/reloadkhotkeys.sh
bundan sonra sistemden çıkış yapıp tekrar giriş yapın.
Konqueror ve Dolphinde Video Önizlemelerini Etkinleştirmek
pacman -S kdemultimedia-mplayerthumbs
KDE'nin İlk Açılışı Çok Yavaş
KDE'yi ilk defa çalıştırıyorsanız yavaşlık normaldir, endişelenmenize gerek yoktur. KDE ilk çalıştırmada ~/.kde4 içerisinde gerekli yapılandırma dosyalarını oluşturduğu için yavaşlık sözkonusu olmaktadır.
Diskler Otomatik Bağlanmıyor
Muhtemel HAL problemi
HAL kurulu değil/çalışmıyor
HAL'i kurmamış olabilirsiniz.
HAL'i kurmak için:
pacman -S hal
Eğer kurulu değilse, kurduktan sonra /etc/rc.conf dosyasında DAEMONS satırına hal'i ekleyin.
Consolekit oturumu çalışmıyor
ck-launch-session komutu X üzerinde consolekit oturumu başlatmaktadır ve HAL tarafından kullanılmaktadır.
Eğer KDE'yi startx ile çalıştırıyorsanız, .xinitrc içerisinde ck-launch-session kullanın.
#!/bin/sh # # ~/.xinitrc # # Executed by startx (run your window manager from here) # exec gnome-session exec ck-launch-session startkde # exec startxfce4 # ...or the Window Manager of your choice
Bu işlem KDM tarafından otomatik yapılmaktadır.
Eski Dosyaların Oluşturduğu Problemler
Daha önce kurmuş olduğunuz KDE ayarları ( ~/.kde4 ) ile çakışma durumu sözkonusu olabilir. Bu durumda bu dizini silebileceğiniz gibi ~/.kde4/share/config'i de silebilirsiniz. Daha sonra KDE'yi tekrar başlatmanız gerekmektedir.
Ram/Disk Kullanarak Askıya Alma Çalışmıyor
Bu durumda acpid kurmanız gerekmektedir.
pacman -S acpid
Ayrıca kullanıcınızın power grubu içinde yer aldığından emin olun.
GPG ve SSH
gpg-agent ve ssh-agent'i KDE oturumlarında devredışı bırakmak için, /etc/kde/env/agent-startup.sh ve /etc/kde/shutdown/agent-shutdown.sh dosyalarını düzenleyin.
Grafik problemleri
Düşük 2D masaüstü performansı (ve) 2D üzerinde görüntü bozuklukları
Olası Sürücü Problemi
Ekran kartınız için doğru sürücüyü kurduğunuzdan emin olun. ATI, NVIDIA, Intel sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Konsole vim ve benzeri uygulamalarda çok yavaş
Kullandığınız yazı tipinden kaynaklanıyor olabilir. Bitstream Vera Sans Mono veya benzeri bir yazıtipi kullanmayı deneyin.
Düşük 3D masaüstü performansı
KDE masaüstü efektleri açık olarak çalıştırılır. Eski ekran kartlarının 3D masaüstü performansı düşük olabilir. Masaüstü efektlerini devredışı bırakmak için:
Sistem Ayarları > Masaüstü
menüsünü kullanabilirsiniz.
veya efektleri şu tuş kombosuyla açabilirsiniz/kapatabilirsiniz
Alt + Shift + F12
Ses Problemi
ALSA'ya İlişkin Problemler
Müzik dinlemek istediğimde "Öntanımlıya geri dönülüyor" mesajı alıyorum
Şu tarz mesajlar alıyorsanız:
- Ses aygıtı <aygıt ismi> çalışmıyor
- Öntanımlıya geri dönülüyor
Sistem Ayarları > Çokluortam
menüsünü açın ve "default" aygıtını listede en üst sıraya alın.
Gstreamer altyapısını kullanarak mp3 oynatamıyorum
gstreamer0.10-plugins paketini kurarak bu sorunu aşabilirsiniz.
pacman -S gstreamer0.10-plugins
Ayrıca phonon'un kullandığı altyapıyı değiştirebilirsiniz, mesela phonon-mplayer kullanabilirsiniz:
pacman -S phonon-mplayer
eğer gstreamer eklentilerini kurduktan sonra sorununuz çözülmüyorsa, Mplayer'i altyapı olarak ayarlamak için
Sistem Ayarları > Çokluortam > Arka Uç (sekme)
menüsünü kullanabilirsiniz. (phonon-mplayer kurduktan sonra otomatik olarak seçilmiş olabilir)
Amarok müzik çalmadan önce bekliyor
Bu hata arka uç ile ilgilidir. Bu sorunu çözmek için Amarok'un arka uç seçeneğini gstreamer'dan xine'a çevirebilirsiniz.
OSS4'e ilişkin problemler
OSS4 kurulu fakat Kmix vs. ile sorun yaşıyorum
Kmix'in OSSv4 desteği hala geliştirilme aşamasındadır. AUR'daki bu paketi deneyebilirsiniz.
Minimal bir KDE kurdum. KDE'ye giriş yaptım fakat panel yok
Minimal bir kde için kde-workspace paketini mutlaka kurmalısınız:
kdebase-workspace
Bu paketi kurun ve KDE'yi tekrar başlatın.
Temiz bir kde kurulumu yapmak istiyorum ne yapmalıyım?
Eğer KDE'yi tekrar kurmak istiyorsanız, öncelikle eski .kde4 dizininizin yedeğini alın:
mv ~/.kde4 ~/.kde4-backup
Plasma masaüstü sorunlu, ne yapacağımı bilmiyorum
Bu durum kararsız plasmoid veya plasma temalarından kaynaklanıyor olabilir. Öncelikle sorunun kaynağı olan plasmoid veya plasma temasını bulmaya çalışın, ve kaldırın.
Eğer sorunun kaynağını bulamıyor fakat ayarlarınızın da silinmesini istemiyorsanız sadece plasma ayarlarını silin:
rm -r ~/.kde4/share/config/plasma*
Bu komut bütün plasma ayarlarınızı silecektir ve KDE'yi tekrar başlattığınızda öntanımlı plasmoidler tekrar yüklenecektir.
Harici Diskim CD ve DVD'ler Son Takılan Aygıtlarda Görünmüyor
devicekit'e ilişkin bir sorun olabilir.
devicekit ile ilgili paketleri kaldırın:
# pacman -Rcn $(pacman -Q | grep devicekit | awk '{print $1}')
ve HAL'i tekrar başlatın.
# /etc/rc.d/hal restart
daha sonra KDE'yi kapatıp açın.
Diğer KDE Projeleri
Chakra
Bölünmüş KDE Paketleri
Chakra topluluk tarafından oluşturulan, modüler bir KDE ve Çalışan CD (Live CD) sunan bir projedir. Chakra hakkında ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Chakra Çalışan CD
Chakra Projesi KDEmod4'ü barındıran bir Arch Linux temelli bir "Çalışan CD" sunmaktadır. Bu dağıtım hakkında ayrıntılı bilgiye bu sayfadan ulaşabilirsiniz.
KDEmod'dan depodaki KDE paketlerine geçiş
Eğer KDEmod'dan Arch Linux'un [extra] deposundaki KDE paketlerine geçiş yapmak istiyorsanız, öncelikle KDEmod'u kaldırın:
pacman -Rd kdemod
VEYA
pacman -Rd kdemod-uninstall
Yukarıda verdiğiniz komutla sadece kdemod kaldırılmaktadır (-d parametresi), eğer bütün plasmoid, tema paketleri vs. kaldırmak istiyorsanız:
pacman -Rcns kdemod
komutunu verin ve bütün kde paketlerinin kaldırıldığından emin olun:
pacman -Q | grep kde
Böylelikle KDEmod sisteminizden kaldırılmış olacaktır.
Daha sonra burayı takip ederek depodaki KDE'yi kurun.
KDE unstable
Arch Linux'da daima KDE'nin kararlı en son sürümü yer alır. Kararlı olmayan sürümler için (svn, beta vs.) aşağıdaki yöntemleri uygulayabilirsiniz.
KDEmod testing/unstable
KDEmod'un kararsız KDE deposunu kullanmak için bu sayfadaki depoları pacman.conf dosyasına eklemeniz gerekmektedir.
KDE unstable (snapshot)
Gayrıresmî kde-unstable
Topluluk üyesi ProgDan tarafından, KDE snapshotları alınarak oluşturulan depo hakkındaki bilgiye bu sayfadan ulaşabilirsiniz.
Yarı-Resmi kde-unstable
KDE'nin yeni çıkacak sürümü RC seviyesine geldiğinde, [kde-unstable] deposu oluşturulmaktadır. Bu depoyu eklemek için, /etc/pacman.conf dosyasına şu satırları ekleyin:
[kde-unstable] Include = /etc/pacman.d/mirrorlist
Bu depodaki paketler KDE'nin kararlı sürümü çıkıp [extra] deposuna girene kadar burada yer alır.
Eski KDE (KDE 3)
KDE 4'ten KDEmod3'e geçiş
KDE 4 serisini yeterli bulmayan kullanıcılar kdemod3 deposunda bulunan KDE 3.5 sürümüne geçiş yapabilmektedir. Ayrıntılı bilgi için KDEmod3 sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
{{uyarı| libjpeg7 ve üstü sürümlerin KDEmod3'ün düzgün çalışmasını engellediği bilinmektedir. Bu sorunu çözmek için AUR üzerindeki libjpeg6 paketini kurabilirsiniz.
Hatalar
Genel Hatalar
Eğer hata bulduğunuzu düşünüyorsanız, Genel Hatalar sayfasını inceleyin ve KDE 4 yapılandırma dosyalarının şu konumlar altında olduğundan emin olun:
~/.kde4/share/config/
KDE uygulamalarına has ayarlar için
~/.kde4/share/apps/
Dağıtım ve Upstrem Hata Raporları
Eğer ufak veya ciddi bir hata ile karşılaşırsanız bu hataları Arch Hata Takip Sistemine ve KDE Hata Takip Sistemine bildirmeyi ihmal etmeyin. Paketlerden kaynaklanan hataları Arch Hata Sistemine bildirmeniz gerekmektedir. KDE'ye ilişkin hataları ise KDE Hata Takip Sistemine bildirmeniz gereklidir.
