Wikiye yazı yazmak

Arch Linux Türkiye Belgeleri sitesinden
Atla: kullan, ara



Özet
Bu sayfa Arch Linux Türkiye Belgeleri' ne nasıl yazı yazacağınıza ilişkin kısa bir rehber niteliği taşımaktadır. Detaylı kullanım kılavuzu için bu sayfayı ziyaret edebilirsiniz. Bu sayfada anlatılan teknikleri kullanmak, uygulamak için Deneme sayfasını kullanabilirsiniz.


İlişkili
Okumak
Arch Linux Türkiye Belgeleri:Hakkında


Arch Linux Türkiye Belgeleri, PHP ile yazılmış olan ve Wikipedia tarafından da kullanılan güçlü bir belgelendirme yazılımı MediaWiki ile oluşturulmuştur.

Konu başlıkları

Kayıt olmak ve giriş yapmak

Kayıt olmadan ve giriş yapmadan sayfaları okuyabilirsiniz. Hesap oluşturmak için (ücretsizdir), her sayfada bulunan bu bağlantıya tıklayabilirsiniz. Tek bir hesap oluşturmanız yeterlidir.


Kalem.png
ÖNEMLİ:
Herhangi bir yazı oluşturmadan veya yazı içeriğini değiştirmeden önce lütfen Arch Türkiye Wiki Kurallarını tamamen okuyun ve yapacağınız işlemlerde bu kurallara harfiyen uyun!!!

Mevcut bir yazıyı düzenleme

Diğer wikiler gibi, korumalı olmayan her sayfayı düzenleyebilirsiniz. Yaptığınız değişiklikler anında uygulanır. Değiştirmek için her sayfanın üstünde bulunan "düzenle" bağlantısına tıklayabilirsiniz. Farklı olarak bir sayfadaki her bölüm başlığının sağında bulunan düzenle bağlantısına tıklayarak da o bölümü düzenleyebilirsiniz.

Sayfayı değiştirdikten sonra özet bilgiyi "Özet" kutucuğuna yazabilirsiniz. Örneğin: "yazım hatası" veya "güncelleme yaptım" vs. Böylece diğer kullanıcıları bilgilendirmiş olursunuz.

Ayrıca, sayfayı düzenledikten sonra Önizlemeyi göster düğmesine tıklayarak yaptığınız değişiklikleri kontrol edebilirsiniz. Önizleme yapmadan önce yaptığınız işin yedeğini almak sorunla karşılaşma durumunda işinize yarayabilir.

Yaptığınız önemsiz değişiklikleri Küçük değişiklik olarak işaretleyebilirsiniz.

Değiştirme işlemlerini denemek için yeni bir pencere açıp deneme sayfasını açıp orada deneme yapabilirsiniz. Açılan sayfada "değiştir" bağlantısına tıklayarak deneme işlemlerini yapabilirsiniz.



Kalem.png
ÖNEMLİ:

Arch Linux Türkiye Belgeleri' nde gelişmiş bir wiki metin düzenleme aracı olan WikiEd adlı ufak bir java betiği kuruludur. Bu metin düzenleme aracını yukarıdaki oturumla ilgili bilgiler bölümünde bulunan tercihlerim bağlantısındaki ayarlarda, Gadgets sekmesinde etkinleştirebilirsiniz.


Tango-dialog-warning.png
Uyarı:
WikiEd betiği; Firefox, Google Chrome, Safari web tarayıcılarını desteklemekte iken Internet Explorer ve Opera web tarayıcılarını desteklememektedir.

Yapılan değişiklikleri geri almak

Sayfa üzerinde değişiklik yaptınız ve kaydettiniz. Ancak daha sonra yaptığınız bu değişiklikte hatalar farkettiniz ve sayfanın siz değişiklik yapmadan önceki haline döndürülmesi gerekiyor. Peki bunu nasıl yapacaksınız?

  • Sayfanın üst kısmındaki geçmiş sekmesine tıklayın ve sayfa geçmişini görüntüleyin.
  • Sizin yaptığınız son değişikliğin bilgileri yanında bir geri al bağlantısı göreceksiniz. Buna tıkladığınız takdirde son yaptığınız değişiklikler silinir ve sayfa sizin müdahaleniz öncesindeki durumuna döndürülür.

Yeni sayfa oluşturmak

Yeni bir sayfa oluşturup oluşturulan sayfayı belirli bir kategoriye eklemek için şunları yapabilirsiniz:

  1. Öncelikle oluşturmak istediğiniz sayfaya gidin http://wiki.archtr.org/index.php?title=Yeni_Kılavuz". Bu aşamada oluşturmak istediğinize dair onayınız istenecektir. Yeni sayfa oluştur diyerek oluşturabilirsiniz.

Sayfa Düzeni

Her sayfada farklı içerik olsa da, genel bir sayfa düzeni oluşturmak faydalıdır. Mesela, yazacağınız sayfada şu bölümleri kullanmanız faydalı olacaktır.

  • Özet -- Yazacağınız konuda anlamlı bir özet
  • Kurulum -- Eğer kullanıyorsanız, uygulamanın nasıl kurulacağını anlatmalısınız
  • Yapılandırma -- Eğer kullanıyorsanız, uygulamanın kurulduktan sonra nasıl yapılandırılacağını anlatmalısınız
  • Sorun Giderme -- Yazılım hakkında sıkça sorulan sorular ve bilinen sorunlara karşı sorun giderme yöntemlerini anlatmalısınız
  • İpuçları -- Eğer kullanıyorsanız, ipuçları verebilirsiniz
  • Kaynaklar -- Ekstra kaynakları bu kısımda belirtebilirsiniz

Tabii ki bu bölümleri ana başlıklar olarak kullanmalısınız. Bunun için Başlıklar ve Alt Başlıklar kısmını inceleyin.

Biçimlendirme

Çoğu biçimlendirme işlemi wiki dilinde yapıldığı için, HTML bilmenize gerek yoktur.


Kalem.png
ÖNEMLİ:
MediaWiki yazılımı üzerine oluşturulan belgelerimizde; forumlarda olduğu gibi BBCode etiketleri ([img],[b],[u], [url] gibi...) kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle bir forumda yazdığınız yazıyı buraya aktarmak istiyorsanız bu etiketleri yazıdan ayıklamalı ve uygun mediawiki yazım biçimlerini kullanmalısınız.

Kalın ve italik yazılar

Kalın ve italik yazılar kelimenin etrafına kesme (') işareti eklenerek yazılabilmektedir.

  • ''italik'' yazdığınızda italik olarak görünecektir. (2 kesme işareti)
  • '''kalın''' yazdığınızda kalın olarak görünecektir. (3 kesme işareti)
  • '''''kalın italik''''' yazdığınızda kalın italik olarak görünecektir. (5 kesme işareti)

Başlıklar ve Alt Başlıklar

Başlıklar ve alt başlıklar yazınızı kolayca düzene sokmanızı sağlar. Yazınızda bir çok konu başlığı yer alıyorsa yazınızı başlıklara ve alt başlıklara bölebilirsiniz.

Başlıkları şu şekilde kullanabilirsiniz:

  • ==Esas Başlık== (2 eşittir işareti)
  • ====Alt başlık==== (3 eşittir işareti)
  • ======Alt başlık====== (4 eşittir işareti)
  • ========Alt Başlık======== (5 eşittir işareti)
  • ==========Alt Başlık========== (6 eşittir işareti)

Eğer bir yazıda en az üç tane başlık varsa, Konu başlıkları tablosu otomatik oluşturulur. Eğer bu tablonun görünmesini istemiyorsanız, __NOTOC__ yazarak görünmemesini sağlayabilirsiniz.

Paragraf

Paragraf yazarken satır başı kullanmak için, iki nokta (:) kullanabilirsiniz. Ne kadar iki nokta kullanırsanız, yazı o kadar içeriden başlayacaktır.

Mesela:

This is aligned all the way to the left.
:This is indented slightly.
::This is indented more.

bu şekilde gösterilecektir:

This is aligned all the way to the left.

This is indented slightly.
This is indented more.

Sıralı öğeler

Liste şeklinde, sıralı öğe kullanacaksanız (*) kullanabilirsiniz. Paragraf başına benzemekle birlikte, başına işaret koymanızı sağlar.

Örnek:

*First list item
*Second list item
**Sub-list item under second
*Isn't this fun?

Bu şekilde gösterilecektir:

  • First list item
  • Second list item
    • Sub-list item under second
  • Isn't this fun?

Numaralandırılmış Liste

Ayrıca numaralandırılmış öğe listesi kullanabilirsiniz. Bunun için (#) işareti kullanabilirsiniz. Birden fazla # işareti kullanarak seviye belirleyebilirsiniz.

Örnek:

#First item 
#Second item 
##Sub-item under second item 
#Third item 

Şu şekilde gösterilecektir:

  1. First item
  2. Second item
    1. Sub-item under second item
  3. Third item

Kod

  • Kod göstermek için, her bir satırın önünde bir boşluk bırakın.

Mesela,

<?php echo('Hello World'); ?>

<?php echo('Hello World'); ?>
  • Kod yazımını kolaylaştırmak ve daha anlaşılır bir okuma sağlamak için Belgelerimiz altyapısına SyntaxHighlight_GeSHi eklentisi kurulmuştur. Bu eklentiyi de kullanarak kod yazımı yapılabilir:

<syntaxhighlight lang="php">
<?php
    $v = "string";    // sample initialization
?>
html text
<?
    echo $v;         // end of php code
?>
</syntaxhighlight>

biçimindeki bir kod şöyle görüntülenir:

<?php
    $v = "string";    // sample initialization
?>
html text
<?
    echo $v;         // end of php code
?>

Bu eklentinin kullanımı için lütfen SyntaxHighlight_GeSHi sayfasını ziyaret edin.

  • Aynı zamanda, SyntaxHighlight_GeSHi eklentisi kullanımı gerektirmeyen ve indirilebilir kod oluşturan Şablon:Kod şablonunu da kullanabilirsiniz.

Resimler

Kalem.png
ÖNEMLİ:
Arch Linux Türkiye Belgeleri Kuralları gereği; belgelerin barındırıldığı sunucuya resim yükleme hakkı sadece yöneticilere tanınmıştır.

Yazmakta olduğunuz bir yazıya resim eklemek için öncelikle resmi iyi bilinen ve güvenilir bir resim yükleme sitesine yükleyin ve ardından resmin bağlantısını yazınızda ilgili yere ekleyin:

http://i47.tinypic.com/2jdl5co.png

Eklediğiniz resmin mümkünse üzerine tıklandığında yüklü olduğu sitedeki özgün boyutuyla görünebilecek biçimde bir küçük resim (thumbnail) şeklinde olmasına özen gösterin.

Örneğin;

TinyPic sitesine yüklediğim bir Arch Linux Grub menüsü ekranı resmi için iki ayrı işlem yapmam gerekti;

  • Öncelikle resmi normal boyutu ile siteye yükledim. Bunun sonunda TinyPic sitesi resme ulaşmam için aşağıdaki kodu bana verdi:
[IMG]http://i47.tinypic.com/2jdl5co.png[/IMG]
  • Daha sonra aynı resmi ikinci kez; ancak küçük resim (thumbnail) boyutlarında ölçeklenecek biçimde ilgili seçeneği seçerek yükledim. Elde ettiğim kod şu oldu:
[IMG]http://i50.tinypic.com/nmxe90.jpg[/IMG]
  • Wikimedia yazılımını kullanan belgelerimizde bu kodlardaki [IMG] BBCode etiketlerinin kullanımı mümkün olmadığından bunları bağlantılardan atarak bu yazının devamında anlatılan Dış Bağlantılar gibi birleştirdim:
[http://i47.tinypic.com/2jdl5co.png http://oi50.tinypic.com/nmxe90.jpg]

nmxe90.jpg

Böylece yazı içerisinde küçük resim görüntülenirken, okuyucu resme tıklayarak özgün boyutunu görüntüleyebiliyor.

Yazmak istediğiniz yazıda, hem küçük resim bağlantısı hem de özgün resme bağlantı sağlayan başka resim yükleme siteleri kullanabilirsiniz.


Kalem.png
ÖNEMLİ:
Kullanacağınız resim bağlantılarında BBCode etiketlerini ayıklayarak kullanmalısınız. Bkz: #Biçimlendirme.

Bağlantılar

Bağlantı eklemek okuyucuların wikide kaybolmamalarını sağlamak açısından önemlidir.

İç Bağlantılar

Referans vermek için wikideki başka bir sayfaya bağlantı verebilirsiniz. Wikideki mevcut sayfalara veya ileride eklenileceğini düşündüğünüz bir sayfaya bağlantı verebilirsiniz.

Wikideki başka bir sayfaya bağlantı vermek için, bağlantı vermek istediğiniz sayfanın adını çift köşeli parantez içerisinde yazın.

Örneğin, Wikia sayfasına bağlantı vermek istiyorsanız, şu şekilde kullanabilirsiniz:

[[Wikia]]

Ayrıca bağlantı vermek istediğiniz sayfaya bir isim vermek istiyorsanız, "|" işareti kullanabilirsiniz.

Mesela, Arch Linux sayfasına, "Ana Sayfa" ismiyle bağlantı vermek istiyorsanız, şu şekilde yazabilirsiniz.

Ayrıntılı bilgi [[Arch Linux|Ana Sayfada]] yer almaktadır...

Şu şekilde görünecektir:

Ayrıntılı bilgi Ana Sayfada yer almaktadır...

Bir dokümanın bir bölümüne bağlantı vermek

Bir dokümanın bölümüne bağlantı vermek için, o bölümün adını # işareti kullanarak tanımlayabilirsiniz

[[Yeni başlayanlar rehberi#Arch_Linux_Felsefesi|Arch Felsefesi]] 

Arch Felsefesi olarak görüntülenecektir.

Wikiler Arası Bağlantı

Wikiler arası bağlantı, başka wikilerde yer alan sayfalara bağlantı vermek için kullanılır. Bunun için gerekli söz dizimi aşağıdaki gibidir:

Arch linux Wikipedia makalesi sayfası şu şekilde ayarlanabilir:

[[wikipedia:Arch Linux|Arch Linux Wikipedia makalesi]]

Belgelerimizde kullanabileceğiniz wikiler arası bağlantıların bir tablosunu Özel:Interwiki sayfasında bulabilirsiniz.

Dış Bağlantılar

Eğer wiki dışındaki bir yere bağlantı verecekseniz, tam URL'yi yazarak bağlantı verebilirsiniz. Mesela:

http://www.google.com/

Genelde, bağlantı verirken bağlantıya bir isim tanımlamak daha faydalı olacaktır, böylece sayfa düzeni korunmuş olacaktır. Dış bağlantıya isim vermek için URL ile isim arasına boşluk koymanız yeterlidir. Örneğin Google Anasayfası şeklinde bir bağlantı vermek için şöyle yazabilirsiniz:

[http://www.google.com.tr/ Google Anasayfası]

Yönlendirme

Bir sayfayı başka bir sayfaya yönlendirmek için #REDIRECT[[Yönlendirilecek Sayfa]] kullanarak o sayfayı "Yönlendirilecek Sayfaya" yönlendirebilirsiniz.

Mesela, Cats sayfasını Cat sayfasına yönlendirmek için:

#REDIRECT[[Cat]]

Talepler

Herhangi bir konuda doküman yazılması talebinizi Arch Linux Türkiye forum sayfalarında dile getirebilirsiniz!

Wiki değişkenleri ve şablonları

{{SITENAME}} şablonu ile site adını gösterebilirsiniz. Mesela, {{SITENAME}} yazdığınızda Arch Linux Türkiye Belgeleri olarak görüntülenir.

Ayrıca kendi şablonlarınızı da oluşturabilirsiniz. Şablon:Şablonadı şeklinde oluşturduktan sonra {{Şablonadı}} kullanarak o şablonu sayfanızda gösterebilirsiniz. Şablonları birden çok sayfada kullanacaksanız oluşturmanız tavsiye edilir.

Tartışma sayfaları

Tartışma veya "mesaj" sayfaları, diğer Arch Wiki kullanıcıları ile iletişim kurmak için kullanılmaktadır.

Bir sayfanın içeriği hakkında tartışmak için, "tartışma" sekmesine tıklayıp, yazmak istediklerinizi yazabilirsiniz.

Yorumlarınızı ~~~~ kullanarak imzalamanız okuyanlar açısından kolaylık sağlayacaktır.

Cevap verirken, yanıtınızın içeriden başladığından emin olun. Önceki yazıdan bir seviye aşağıda cevap yazmanız yeterlidir.

Kullanıcı Mesaj Sayfaları

Her kullanıcının kendine ait bir mesaj sayfası bulunmaktadır. Diğer kullanıcılar bu mesaj sayfasına herkesin görebileceği mesaj bırakabilirler. Eğer bir kullanıcı size mesaj bırakmışsa, yukarı kısımda "Yeni Mesajınız Var" bağlantısını görebilirsiniz.

Mesajlara yanıtınızı kendi kullanıcı sayfanızdan verebileceğiniz gibi, size mesaj bırakan kullanıcının yaptığı gibi siz de o kullanıcının mesaj sayfasına mesaj bırakabilirsiniz. Mesaj bıraktığınızda mesaj sahibine bildirilecektir.

Özel Kategoriler

Arch Türkiye Wiki üzerinde çalışırken işinize yarayabilecek bazı özel kategoriler bulunmaktadır.

Henüz tamamlanmamış veya kullanılabilir durumda olmayan yazılar

Tango-document-new.png Bu yazı henüz taslak durumdadır ve kısa sürede tamamlanması sağlanmalıdır.
Notlar: lütfen daha ayrıntılı açıklamalar sunmak için şablonun ilk argümanını kullanın. (Tartışın)
Tango-document-new.png

olarak işaretlenen yazılar; taslak yazıları bir araya toplayan özel sayfada tutulmaktadır. Bir makalenin taslak olarak nitelendirilmesinin sebepleri şunlardır:

  • yazı çok kısadır
  • yeterince açıklayıcı değildir
  • eksik veya tamamlanmamış bilgi içermektedir

Henüz bir dile çevrilmemiş yazılar

Tango-preferences-desktop-locale.png Bu makale çeviri için işaretlenmiştir.
Bu sayfadaki hem "özgün" dili hem de "hedef" dili anlıyorsanız, lütfen çevirinin tamamlanmasına yardım edin.
Tango-preferences-desktop-locale.png
olarak işaretlenen yazılar Çevrilmesi istenen yazılar kategorisinde yer almaktadırlar. Bir makalenin bu kategoride yer almasının sebepleri şunlardır:
  • yazı olması gereken dilde yer almıyorsa
  • yazı tamamen çevrilmemişse ve tamamına yakın kısmı İngilizce veya başka bir dilde ise
  • yazının orjinali güncellenmiş fakat çevirisi güncellenmemişse

Yanlış bilgi içeren yazıları

{{sorunlu}} olarak işaretlenen yazılar Hatalı bilgi kategorisinde yer alır. Bir makalenin bu kategoride yer almasının sebepleri şunlardır:

  • Kullanıcıların yönergeleri tam olarak uygulamalarına rağmen çalıştıramamaları ve bu konuda "tartışma" sayfasında mesaj bırakmaları durumunda.
  • Makalede anlatılan teknikler ve yönergeler eksik ise.
  • Makalede anlatılanlar herhangi bir nedenle doğruluğunu yitirmiş ise.
  • Çeviri, genişletilmesi gereken bölüm, kötü çeviri, v.b. dışında kalan sorunlar varsa.

Uyarı ve Bilgi Kutucukları

{{önemli|Önemli Yazı}} ve {{uyarı|Uyarı yazısı}} şablonları sayesinde yazınıza uyarı ve bilgi kutucukları yerleştirebilirsiniz. Böylece yazınızın gerekli kısımlarını daha iyi vurgulamış olursunuz.

Örneğin, {{önemli|Arch Linux en iyi dağıtımdır!}} yazdığınızda,


Kalem.png
ÖNEMLİ:
Arch Linux en iyi dağıtımdır.

şeklinde görünecektir.

{{uyarı|Arch Linux feci derecede bağımlılık yapar dikkat edin!}} yazdığınızda,


Tango-dialog-warning.png
Uyarı:
Arch Linux feci derecede bağımlılık yapar dikkat edin!

şeklinde görüntülenecektir.

Kişisel araçlar
GOOGLE
Diğer dillerde